Polityka zdrowotna i żywnościowa

1. METRYCZKA
Rok akademicki
2025/2026
Wydział
Nauk o Zdrowiu
Kierunek studiów
Zdrowie Publiczne
Dyscyplina wiodąca
Nauki o zdrowiu
Profil studiów
ogólnoakademicki
Poziom kształcenia
II stopnia
Forma studiów
niestacjonarne
Typ modułu/przedmiotu
fakultatywny
Forma weryfikacji efektów uczenia się
zaliczenie
Jednostka/jednostki prowadząca/e
Zakład Zdrowia Publicznego
Kod jednostki
NZB
Kierownik jednostki/kierownicy jednostek
Prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Mariusz Gujski
Koordynator przedmiotu
dr Wanda Baltaza
Osoba odpowiedzialna za sylabus
dr Wanda Baltaza
Prowadzący zajęcia
dr Wanda Baltaza
2. INFORMACJE PODSTAWOWE
Rok studiów
I rok
Semestr studiów
I semestr
Suma godzin
75
Liczba punktów ECTS
3
Godziny kontaktowe z nauczycielem akademickim
wykład
Liczba godzin - wykład (W)
30
Kalkulacja punktów ECTS
1,20
seminarium
ćwiczenia
ECTS e-learning
ECTS zajęcia praktyczne
ECTS praktyka zawodowa
Samodzielna praca studenta
ECTS Przygotowanie do zajęć
ECTS Przygotowanie dokumentacji
Liczba godzin - Przygotowanie do zajęć i zaliczeń
45
Kalkulacja punktów ECTS
1,80
Kształcenie bez nauczyciela
3. CELE KSZTAŁCENIA
1.
Zrozumienie zasad, struktur i procesów kształtowania polityki zdrowotnej i żywnościowej w Polsce i Europie.

2.
Nabycie umiejętności analizy dokumentów strategicznych i identyfikacji kluczowych celów zdrowotnych.

3.
Kształtowanie kompetencji w zakresie projektowania lokalnych działań w obszarze zdrowia publicznego i żywienia.

4.
Rozwijanie świadomości społecznej roli specjalisty zdrowia publicznego w kształtowaniu polityki zdrowotnej.
4. EFEKTY UCZENIA SIĘ
Efekty kształcenia - wiedza
ZP2.W.01 - Posiada pogłębioną wiedzę z obszaru zagrożenia zdrowia ludności związanych z czynnikami ryzyka – behawioralnymi, metabolicznymi i środowiskowymi. ZP2.W.02 - Rozumie metody przeprowadzania wstępnej oceny uwarunkowań i rozpowszechnienia problemów zdrowotnych populacji. ZP2.W.03 - Rozumie zadania i strukturę nadzoru sanitarno-epidemiologicznego. ZP2.W.08 - Zna zasady tworzenia i realizowania strategii zdrowia publicznego, polityki zdrowotnej i społecznej na poziomie lokalnym, samorządowym, krajowych i europejskim. ZP2.W.09 - Posiada wiedzę na temat procesów interpersonalnych i edukacji zdrowotnej. ZP2.W.16 - Zna główne akty prawne organizujące lokalną, krajową oraz międzynarodową politykę zdrowotną i społeczną. ZP2.W.18 - Zna główne podmioty odpowiedzialne w Polsce za profilaktykę i ochronę zdrowia oraz ich strukturę i zakres działań. ZP2.W.19 - Zna i rozumie rolę instytucji państwowych, administracji rządowej i samorządowej oraz organizacji pozarządowych w zakresie koordynacji działań profilaktycznych. ZP2.W.20 - Zna i rozumie główne trendy i projekty w zdrowiu publicznym i promocji zdrowia w kontekście lokalnym, krajowym oraz w szerszej, europejskiej i światowej perspektywie.
Efekty kształcenia - umiejętności
ZP2.U.06 - Opracowuje schemat interwencji zdrowia publicznego, w tym szacowanie ryzyka interwencji i sposób reagowania.
Efekty kształcenia - kompetencje
ZP2.K.02 - Przejawia zaangażowanie w promowanie funkcji zdrowia publicznego i zainteresowanie problemami polityki społecznej i zdrowotnejZP2.K.04 - Ma świadomość pełnionej roli społecznej.
Zakres tematyczny
Uwarunkowania, instytucje i instrumenty polityki zdrowotnej i żywnościowej. Wpływ decyzji publicznych na zdrowie, sposób żywienia i nierówności zdrowotne. Analiza wybranych strategii i interwencji oraz projektowanie działań odpowiadających na potrzeby osób i społeczności.
5. Zajęcia
Zajęcia 1-10
Zajęcia 1.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Polityka zdrowotna i żywnościowa w zdrowiu publicznym. Cele, zakres i wzajemne powiązania. Znaczenie decyzji publicznych dla zdrowia populacji i codziennego funkcjonowania człowieka. ZP2.W.08, ZP2.W.16, ZP2.W.20, ZP2.K.02.
Zajęcia 2.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Instytucje i uczestnicy polityki zdrowotnej i żywnościowej. Rola administracji publicznej, systemu ochrony zdrowia, organizacji społecznych, sektora żywnościowego i obywateli. Współpraca, odpowiedzialność i konflikty interesów. ZP2.W.16, ZP2.W.18, ZP2.W.19, ZP2.K.04.
Zajęcia 3.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Potrzeby zdrowotne i uwarunkowania żywienia. Czynniki społeczne, ekonomiczne, behawioralne i środowiskowe. Dostępność żywności, nierówności zdrowotne oraz bariery korzystania z profilaktyki i stosowania zaleceń. ZP2.W.01, ZP2.W.02, ZP2.W.20.
Zajęcia 4.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Bezpieczeństwo żywności i nadzór nad zagrożeniami zdrowotnymi. Zadania właściwych instytucji, rozpoznawanie zagrożeń i komunikowanie ryzyka. Bezpieczeństwo żywności a zapewnienie dostępu do odpowiedniego żywienia. ZP2.W.03, ZP2.W.18, ZP2.W.19.
Zajęcia 5.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Strategie i programy zdrowotne oraz żywnościowe. Krytyczna analiza wybranych dokumentów krajowych i międzynarodowych. Ocena celów, podstaw naukowych, sposobów realizacji i znaczenia dla różnych grup odbiorców. ZP2.W.08, ZP2.W.16, ZP2.W.20, ZP2.U.06.
Zajęcia 6.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Instrumenty polityki żywnościowej. Informacja o żywności, reklama, instrumenty ekonomiczne, standardy żywienia zbiorowego i kształtowanie środowiska żywieniowego. Zrównoważone systemy żywnościowe. Korzyści, ograniczenia i możliwe niezamierzone skutki działań. ZP2.W.01, ZP2.W.08, ZP2.W.16, ZP2.W.20.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Edukacja zdrowotna w realizacji polityki zdrowotnej i żywnościowej. Rozpoznawanie potrzeb i możliwości odbiorcy. Dostosowanie komunikacji do osoby i grupy. Wiarygodność przekazów, dezinformacja oraz etyczne aspekty edukacji. ZP2.W.02, ZP2.W.09, ZP2.K.02, ZP2.K.04.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Porównywanie rozwiązań i podejmowanie decyzji. Analiza wybranych interwencji krajowych i zagranicznych. Ocena skuteczności, dostępności, akceptacji społecznej i możliwości zastosowania w innym środowisku. Udział interesariuszy w konsultowaniu rozwiązań. ZP2.W.08, ZP2.W.16, ZP2.W.19, ZP2.W.20, ZP2.K.04.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Projektowanie lokalnej interwencji. Określenie problemu, odbiorców i celu. Dobór działań edukacyjnych, organizacyjnych lub środowiskowych. Planowanie zasobów, współpracy i sposobów ograniczania ryzyka. ZP2.W.02, ZP2.W.08, ZP2.W.09, ZP2.W.19, ZP2.U.06.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Ocena i uzasadnianie proponowanych działań. Dobór mierników realizacji i rezultatów. Prezentowanie rekomendacji, dyskusja nad wykonalnością oraz modyfikowanie projektu na podstawie informacji zwrotnej. Rola i odpowiedzialność specjalisty zdrowia publicznego. ZP2.W.20, ZP2.U.06, ZP2.K.02, ZP2.K.04.
6. LITERATURA
Obowiązkowa
Wybrane rozdziały i fragmenty wskazane przez prowadzącą:
1. NIZP PZH-PIB. Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania - 2025. Warszawa, 2025. https://www.pzh.gov.pl/raport-sytuacja-zdrowotna-ludnosci-polski-i-jej-uwarunkowania-2025/do-pobrania/
2. WHO Regional Office for Europe. Second European Programme of Work, 2026-2030: United Action for Better Health. 2026. https://www.who.int/europe/publications/i/item/WHO-EURO-2026-13144-52918-82453
3. WHO. Policies to protect children from the harmful impact of food marketing: WHO guideline. Geneva, 2023. https://www.who.int/publications/i/item/9789240075412
Uzupełniająca
1. OECD/European Commission. Health at a Glance: Europe 2024: State of Health in the EU Cycle. OECD Publishing, Paris, 2024. https://doi.org/10.1787/b3704e14-en
2. FAO, IFAD, UNICEF, WFP, WHO. The State of Food Security and Nutrition in the World 2025. 2025. https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/ns295en
3. WHO, UNICEF. Taking action to protect children from the harmful impact of food marketing: a child rights-based approach. Geneva, 2023. https://www.who.int/publications/i/item/9789240047518
Wybrane aktualne dokumenty strategiczne, raporty i artykuły naukowe udostępniane przez prowadzącą, stosownie do analizowanych przypadków.
7. SPOSOBY WERYFIKACJI EFEKTÓW UCZENIA SIĘ
Sposób 1
Symbol przedmiotowego efektu uczenia się
ZP2.W.01, ZP2.W.02, ZP2.W.03, ZP2.W.08, ZP2.W.09, ZP2.W.16, ZP2.W.18, ZP2.W.19, ZP2.W.20
Sposoby weryfikacji efektu uczenia się
Indywidualna karta pracy zawierająca pytania problemowe oraz analizę wybranych przypadków, danych lub dokumentów, odnoszące się do wskazanych efektów wiedzy.
Kryterium zaliczenia
Poprawne rozpoznanie problemu i jego uwarunkowań, wskazanie właściwych instytucji i instrumentów działania oraz uzasadnienie wniosków z wykorzystaniem wiarygodnych źródeł. Wymagane jest wykonanie wszystkich zadań karty i poprawienie wskazanych błędów merytorycznych.
Sposób 2
Symbol przedmiotowego efektu uczenia się
ZP2.U.06
Sposoby weryfikacji efektu uczenia się
Projekt zespołowy dotyczący lokalnej interwencji w obszarze zdrowia publicznego lub polityki żywnościowej, wraz z omówieniem proponowanych rozwiązań i indywidualnego wkładu każdego studenta.
Kryterium zaliczenia
Projekt określa problem i odbiorców, uzasadniony cel, spójne działania, potrzebne zasoby, ryzyko wraz ze sposobem reagowania oraz mierniki rezultatów. Zaliczenie wymaga uwzględnienia wszystkich tych elementów, poprawności merytorycznej, wykonalności propozycji i uzasadnienia jej wiarygodnymi źródłami. Każdy student wyjaśnia własny wkład i przyjęte rozwiązania.
Sposób 3
Symbol przedmiotowego efektu uczenia się
ZP2.K.02, ZP2.K.04
Sposoby weryfikacji efektu uczenia się
Obserwacja udziału w dyskusji i współpracy nad projektem oraz indywidualne omówienie odpowiedzialności specjalisty zdrowia publicznego w analizowanym przypadku.
Kryterium zaliczenia
Student przedstawia uzasadnione stanowisko, odnosi się rzeczowo do informacji zwrotnej, realizuje uzgodnioną część pracy i wskazuje społeczne oraz etyczne konsekwencje proponowanego działania. Wymagane jest wykazanie każdego z tych elementów.
Sposób 4
Sposób 5
8. INFORMACJE DODATKOWE
(informacje istotne z punktu widzenia nauczyciele niezawarte w pozostałej części sylabusa, np. czy przedmiot jest powiązany z badaniami naukowymi, szczegółowy opis egzaminu, informacje o kole naukowym)
Informacje dodatkowe
Zajęcia prowadzone są jako wykład problemowy i konwersatoryjny, z analizą przypadków, dokumentów, danych oraz wybranych materiałów multimedialnych. Stosowane są zadania indywidualne i zespołowe, dyskusja moderowana oraz elementy symulacji sytuacji decyzyjnych. Dobór przypadków i materiałów uwzględnia aktualne problemy polityki zdrowotnej i żywnościowej, przy zachowaniu zakresu treści i efektów uczenia się.
Praca własna obejmuje analizę wskazanych materiałów, przygotowanie indywidualnej karty pracy i udział w opracowaniu projektu zespołowego. Jest weryfikowana na podstawie oddanych prac oraz omówienia przyjętych rozwiązań i indywidualnego wkładu studenta.
Warunkiem zaliczenia jest obecność na minimum 60% zajęć oraz zaliczenie indywidualnej karty pracy, projektu i kompetencji społecznych według kryteriów podanych w sekcji 7. Sama obecność nie zastępuje wykazania efektów uczenia się. Nieobecność nie zwalnia z wykonania wymaganych prac. Braki i błędy wskazane w informacji zwrotnej wymagają uzupełnienia lub poprawy w terminie ustalonym z prowadzącą. Tematy, materiały i terminy oddania prac są przekazywane studentom z wyprzedzeniem.

Prawa majątkowe, w tym autorskie, do sylabusa przysługują WUM. Sylabus może być wykorzystywany dla celów związanych z kształceniem na studiach odbywanych w WUM. Korzystanie z sylabusa w innych celach wymaga zgody WUM.