Podstawy epidemiologii

1. METRYCZKA
Rok akademicki
2025/2026
Wydział
Nauk o Zdrowiu
Kierunek studiów
Zdrowie Publiczne
Dyscyplina wiodąca
Nauki o zdrowiu
Profil studiów
ogólnoakademicki
Poziom kształcenia
I stopnia
Forma studiów
stacjonarne
Typ modułu/przedmiotu
obowiązkowy
Forma weryfikacji efektów uczenia się
egzamin
Jednostka/jednostki prowadząca/e
Zakład Profilaktyki i Zagrożeń Środowiskowych, Alergologii i Immunologii
Kod jednostki
NZC
Kierownik jednostki/kierownicy jednostek
Prof. dr hab. n. med. Bolesław Samoliński
Koordynator przedmiotu
dr Artur Walkiewicz
Osoba odpowiedzialna za sylabus
Dr n. o zdr. Artur Walkiewicz
Prowadzący zajęcia
Prof. dr hab. n. med. Bolesław Samoliński
Dr hab. Barbara Piekarska
Dr n. o zdr. Artur Walkiewicz
Dr n. o zdr. Jacek Borowicz
Dr n. o zdr. Piotr Samel - Kowalik
2. INFORMACJE PODSTAWOWE
Rok studiów
I rok
Semestr studiów
całoroczny
Suma godzin
200
Liczba punktów ECTS
8
Godziny kontaktowe z nauczycielem akademickim
wykład
Liczba godzin - wykład (W)
20
Kalkulacja punktów ECTS
0,80
seminarium
Liczba godzin - seminarium (S)
54
Kalkulacja punktów ECTS
2,16
ćwiczenia
Liczba godzin - ćwiczenia (C)
6
Kalkulacja punktów ECTS
0,24
ECTS e-learning
ECTS zajęcia praktyczne
ECTS praktyka zawodowa
Samodzielna praca studenta
ECTS Przygotowanie do zajęć
ECTS Przygotowanie dokumentacji
Liczba godzin - Przygotowanie do zajęć i zaliczeń
120
Kalkulacja punktów ECTS
4,80
Kształcenie bez nauczyciela
3. CELE KSZTAŁCENIA
4. EFEKTY UCZENIA SIĘ
Efekty kształcenia - wiedza
ZP1.W.03 - Zna podstawowe pojęcia opisujące stan zdrowia populacji. ZP1.W.05 - Rozumie wpływ czynników behawioralnych, metabolicznych i środowiskowych na stan zdrowia. ZP1.W.06 - Zna główne zagrożenia zdrowia i problemy zdrowotne ludności Polski, w tym społeczeństw lokalnych.
Efekty kształcenia - umiejętności
ZP1.U.04 - Wykorzystuje mierniki stanu zdrowia w analizie stanu zdrowia populacji i definiowaniu problemów zdrowotnych populacji. ZP1.U.05 - Identyfikuje zagrożenia środowiskowe dla zdrowia populacjiZP1.U.06 - Analizuje uwarunkowania sytuacji zdrowotnej w aspekcie procesów społecznych i demograficznych. ZP1.U.15 - Wyjaśnia zasady planowania i wdrażania monitorowania, ewaluacji i oceny skuteczności programów dotyczących profilaktyki i promocji zdrowia. ZP1.U.25 - Stosuje badania epidemiologiczne oraz socjomedyczne w ocenie potrzeb zdrowotnych oraz oczekiwań pacjentów.
Zakres tematyczny
Zapoznanie studentów z celami i zadaniami Epidemiologii.
Zapoznanie studentów ze źródłami informacji o stanie zdrowia populacji
Zapoznanie studentów z głównymi czynnikami ryzyka chorób populacji Polski oraz świata.
Przedstawienie studentom skali podstawowych chorób i zjawisk zdrowotnych jakimi interesuje się epidemiologia
Zdefiniowanie koncepcji łączących styl życia oraz stan zdrowia populacji
Przygotowanie absolwentów do samodzielnego zdobywania wiedzy związanej z epidemiologią
Zapoznanie studentów z celami i zadaniami Nadzoru Sanitarno-Epidemiologicznego
5. Zajęcia
Zajęcia 1-10
Zajęcia 1.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Wykład nr 1: Wstęp do Epidemiologii - definicje, zadania, klasyfikacje
Zajęcia 2.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Wykład nr 2: Miejsce Epidemiologii we współczesnym Zdrowiu Publicznym
Zajęcia 3.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Wykład nr 3: Wielkie epidemie i ich wpływ na ewolucję Epidemiologii
Zajęcia 4.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Wykład nr 4:Eliminacja, likwidacja i eradykacja chorób zakaźnych. Programy eradykacyjne na świecie. Zjawisko pojawiania się "nowych" chorób zakaźnych i choroby nawracające.
Zajęcia 5.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Wykład nr 5: Działania przewciwepidemiczne w przypadku zawleczenia do kraju choroby zakaźnej szczególnie niebezpiecznej, Zapobieganie chorobom zakaźnym - Działania skierowane na źródło zakażenia izolacja, kwarantanna, hospitalizacja, leczenie, nadzór epidemiczny, utylizacja, ubój sanitarny, odsuwanie od pracy osób zakażonych i podejrzanych o zakażenie.
Zajęcia 6.
Forma zajęć
Wykład
Treści programowe
Wykłady 6-10: Blok Podstaw Nadzoru Sanitarno-Epidemiologicznego
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 1: Ewolucja epidemiologii - transformacja epidemiologiczna. Prawa epidemiczne.
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 2: Epidemiologia chorób zakaźnych.Naturalna historia choroby, opis choroby w ujęciu epidemiologicznym, Omówienie czynników etiologicznych chorób zakaźnych. Charakterystyka i zmienność występowania chorób zakaźnych i niezakaźnych, Zmienność występowania chorób zakaźnych w czasie Podstawowe pojęcia: zachorowanie sporadyczne, epidemia, endemia, epidemia wyrównawcza, pandemia. Epidemia punktowa, Epidemia progresywna zmiany cykliczne, wahania sezonowe, zmiany długofalowe.
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 3: Epidemiometria - rodzaje badań epidemiologicznych. Cel i metody badań.
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 4: Mierniki stanu zdrowia populacji - zasady doboru, obliczenia, przykłady
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 5: Łańcuch epidemiczny vs proces epidemiczny- podstawowe elementy. Zapobieganie chorobom zakaźnym. Działania skierowane na poszczególne elementy łańcucha epidemicznego - przykłady
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 6: Pierwotne i wtórne źródła informacji o stanie zdrowia populacji - przykłady
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 7: Choroba w ujęciu systemowym: Międzynarodowa klasyfikacja chorób i problemów zdrowotnych ICD- kolejne rewizje. Definicje UE wybranych chorób zakaźnych
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 8: Choroby cywilizacyjne ze szczególnym uwzględnieniem chorób alergicznych i astmy
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 9-12: Blok Epidemiologia Środowiskowa - Zagrożenia ekologiczne (środowiskowe) w Epidemiologii, Kryzys ekologiczny i klimatyczny w Epidemiologii, Urbanizacja - wpływ na rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych i niezakaźnych, zagrożenia zdrowia w obliczu katastrof naturalnych - znaczenie/rola Epidemiologii w zarządzaniu kryzysowym.
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 13-15: Big Killers & Big Cripplers - definicje, przykłady, sytuacja epidemiczna w Polsce i na świecie
Forma zajęć
Seminarium
Treści programowe
Seminarium 16-27: Blok Podstaw Nadzoru Sanitarno-Epidemiologicznego
Forma zajęć
Ćwiczenia
Treści programowe
Ćwiczenie 1-3: Mierniki stanu zdrowia w praktyce - zadania i przykłady.
6. LITERATURA
Obowiązkowa
1) Jędrychowski W., Epidemiologia w medycynie klinicznej i zdrowiu publicznym, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010.
2) Leksykon epidemiologiczny. W 90-lecie PZH, red. J. Bzdęga, W. Magdzik, D. Naruszewicz- -Lesiuk, A. Zieliński, wyd. 1, Bielsko-Biała, Alfa-Medica Press, 2008.
3) Brzeziński Z. J., Szamotulska K., Epidemiologia kliniczna, wyd. 1, Warszawa, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 1997.
Uzupełniająca
1) Magdzik W, Naruszewicz – Lesiuk D, Zieliński A, Choroby zakaźne i pasożytnicze – epidemiologia i profilaktyka, α –medica Press, Bielsko-Biała, 2004.
2) Kayser F, H, Bienz K, A, Eckert J, Zinkernagel R,M, Mikrobiologia lekarska, Wydawnictwo Lekarskie, PZWL, Warszawa 2007.
3) Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania, red. B. Wojtyniak, P. Goryński, B. Moskalewicz, Warszawa, NIZP-PZH, - kolejne edycje
7. SPOSOBY WERYFIKACJI EFEKTÓW UCZENIA SIĘ
Sposób 1
Sposób 2
Sposób 3
Sposób 4
Sposób 5
8. INFORMACJE DODATKOWE
(informacje istotne z punktu widzenia nauczyciele niezawarte w pozostałej części sylabusa, np. czy przedmiot jest powiązany z badaniami naukowymi, szczegółowy opis egzaminu, informacje o kole naukowym)
Data aktualizacji treści

Prawa majątkowe, w tym autorskie, do sylabusa przysługują WUM. Sylabus może być wykorzystywany dla celów związanych z kształceniem na studiach odbywanych w WUM. Korzystanie z sylabusa w innych celach wymaga zgody WUM.